Dictionary trong Python: lưu dữ liệu theo key-value

Dictionary trong Python là gì?

Dictionary trong Python là kiểu dữ liệu lưu thông tin dưới dạng key-value, tức là mỗi giá trị được gắn với một khóa cụ thể. Khi học dictionary trong python, bạn đang học cách lưu dữ liệu có nhãn như tên, tuổi, email, địa chỉ hoặc cấu hình ứng dụng.

Nếu list phù hợp cho dữ liệu có thứ tự, thì dictionary phù hợp cho dữ liệu có ý nghĩa theo từng trường thông tin. Bạn không cần nhớ ten đang nằm ở vị trí số mấy, vì bạn có thể truy cập trực tiếp bằng key.

Cách tạo dictionary trong Python

Dictionary được viết trong dấu {}. Mỗi cặp dữ liệu có dạng key: value.

sinh_vien = {
    "ten": "Minh",
    "tuoi": 20,
    "lop": "Python co ban"
}
print(sinh_vien)

Trong ví dụ trên:

• ten, tuoi, lop là key


• Minh, 20, Python co ban là value


• Toàn bộ dữ liệu được gom trong một dictionary

Truy cập giá trị trong dictionary Python

Bạn có thể lấy giá trị bằng key.

sinh_vien = {
    "ten": "Minh",
    "tuoi": 20,
    "lop": "Python co ban"
}
print(sinh_vien["ten"])
print(sinh_vien["tuoi"])

Đây là điểm khác list: list dùng chỉ số, còn dictionary dùng khóa.

Nếu không chắc key có tồn tại hay không, bạn nên dùng .get().

nguoi_dung = {"ten": "An"}
print(nguoi_dung.get("email"))
print(nguoi_dung.get("email", "Chua co email"))

get() giúp chương trình an toàn hơn khi xử lý dữ liệu không đầy đủ. Đây là thói quen rất tốt với người mới vì dữ liệu thực tế không phải lúc nào cũng đủ như ví dụ trong sách.

Thêm và cập nhật dữ liệu trong dictionary

Bạn có thể thêm key mới hoặc cập nhật giá trị cũ bằng cùng một cú pháp.

sinh_vien = {"ten": "Lan", "tuoi": 19}
sinh_vien["tuoi"] = 20
sinh_vien["email"] = "lan@example.com"
print(sinh_vien)

Trong ví dụ trên:

• tuoi đã có nên được cập nhật


• email chưa có nên được thêm mới

sinh_vien.pop("tuoi")
print(sinh_vien)

Điểm hay của dictionary là bạn có thể mở rộng dữ liệu rất linh hoạt. Ban đầu chỉ có ten và tuoi, sau đó bạn có thể thêm email, sdt, dia_chi mà không cần thay đổi cấu trúc theo vị trí như list.

Duyệt dictionary trong Python

Để đi qua từng phần của dictionary, bạn thường dùng vòng lặp for.

sinh_vien = {
    "ten": "Lan",
    "tuoi": 20,
    "email": "lan@example.com"
}
for key, value in sinh_vien.items():
    print(key, value)

Ngoài .items(), bạn còn có thể dùng:

• .keys() để lấy danh sách key


• .values() để lấy danh sách value

for key in sinh_vien.keys():
    print(key)

Khi mới học, bạn chỉ cần nhớ ba cách này là đủ để làm rất nhiều bài tập cơ bản với dictionary.

Khi nào nên dùng dictionary trong Python?

Dictionary rất phù hợp khi dữ liệu có cấu trúc theo trường thông tin.

Ví dụ:

• Hồ sơ học viên


• Thông tin sản phẩm


• Cấu hình chương trình


• Dữ liệu trả về từ API

Những lỗi thường gặp với dictionary trong Python

• Truy cập key không tồn tại bằng dấu []
• Tạo trùng key làm giá trị cũ bị ghi đè
• Nhầm dictionary với list khi truy cập dữ liệu
• Dùng key không rõ nghĩa làm code khó đọc

nguoi_dung = {"ten": "An"}
# Sai neu key khong ton tai
# print(nguoi_dung["email"])
print(nguoi_dung.get("email", "Chua co email"))

Bạn cũng nên nhớ rằng nếu viết trùng key, Python sẽ giữ lại giá trị cuối cùng. Vì thế khi tạo dictionary dài, hãy kiểm tra kỹ xem key có bị lặp hay không.

Bài tập thực hành

Tạo một dictionary lưu thông tin một cuốn sách gồm:

• Tên sách


• Tác giả


• Năm xuất bản

• In ra tên sách bằng key


• Thêm một key gia


• Duyệt toàn bộ dictionary để in từng cặp key value

sach = {
    "ten": "Python cho nguoi moi",
    "tac_gia": "DevStart",
    "nam": 2024
}

Nếu muốn luyện thêm, hãy tạo dictionary thông tin một học viên rồi cập nhật thêm email và trạng thái hoàn thành khóa học.

Câu hỏi thường gặp về dictionary trong Python

Dictionary và list khác nhau thế nào?

List dùng chỉ số như 0, 1, 2 để truy cập phần tử. Dictionary dùng key như ten, email, tuoi, nên phù hợp hơn cho dữ liệu có nhãn.

Khi nào nên dùng .get() thay vì []?

Hãy dùng .get() khi bạn không chắc key có tồn tại hay không. Cách này giúp tránh lỗi và viết code an toàn hơn.

dict trong Python là gì?

dict là tên kiểu dữ liệu dictionary trong Python. Khi gọi type() trên một dictionary, bạn sẽ thấy kết quả là dict.

Dictionary có giữ thứ tự không?

Trong Python hiện đại, dictionary giữ thứ tự thêm phần tử. Tuy vậy với người mới, điều quan trọng hơn vẫn là hiểu dictionary được dùng để truy cập bằng key, không phải để dựa hoàn toàn vào vị trí như list.

Tóm tắt

Bạn đã biết cách tạo dictionary trong Python, truy cập dữ liệu theo key, thêm cập nhật xóa thông tin và duyệt qua từng cặp dữ liệu. Đây là cấu trúc rất quan trọng khi xử lý dữ liệu thực tế. Ở bài tiếp theo, chúng ta sẽ học tuple trong Python để hiểu thêm một kiểu dữ liệu lưu nhiều giá trị nhưng không thể thay đổi.