Subquery trong SQL: Truy vấn con cho người mới

Subquery trong SQL là gì?

Subquery trong SQL là một truy vấn nằm bên trong truy vấn khác. Bạn dùng subquery khi cần lấy một kết quả trung gian, rồi dùng kết quả đó để lọc, so sánh hoặc kiểm tra tồn tại. Đây là cách viết rất phổ biến trước khi chuyển sang CTE hoặc window functions.

Trong BikeStores, subquery giúp trả lời các câu như: sản phẩm nào đắt hơn giá trung bình, khách hàng nào từng đặt hàng, danh mục nào có sản phẩm, hoặc đơn hàng nào có giá trị lớn hơn mức trung bình.

Subquery trả về một giá trị

Subquery đơn giản nhất trả về đúng một cột và một dòng. Bạn có thể dùng nó với =, >, <, >=, <=.

Ví dụ tìm sản phẩm có giá cao hơn giá trung bình toàn bộ sản phẩm:

SELECT
  product_name,
  list_price
FROM production.products
WHERE list_price > (
  SELECT AVG(list_price)
  FROM production.products
)
ORDER BY list_price DESC;

Subquery bên trong tính AVG(list_price). Query bên ngoài dùng kết quả đó để lọc sản phẩm.

Edge case quan trọng: nếu subquery được dùng với = nhưng trả về nhiều dòng, SQL Server sẽ báo lỗi. Khi không chắc chỉ có một dòng, hãy dùng IN, EXISTS hoặc viết điều kiện cụ thể hơn.

Subquery trả về nhiều giá trị với IN

IN phù hợp khi subquery trả về một cột nhưng nhiều dòng.

Ví dụ tìm sản phẩm thuộc các danh mục có chữ Bikes trong tên:

SELECT
  product_name,
  category_id,
  list_price
FROM production.products
WHERE category_id IN (
  SELECT category_id
  FROM production.categories
  WHERE category_name LIKE '%Bikes%'
);

Subquery trả về danh sách category_id, query bên ngoài lấy sản phẩm có category_id nằm trong danh sách đó.

EXISTS trong SQL dùng để kiểm tra tồn tại

EXISTS không quan tâm subquery trả về giá trị gì, chỉ quan tâm có ít nhất một dòng hay không.

Ví dụ tìm khách hàng đã từng đặt hàng:

SELECT
  c.customer_id,
  c.first_name,
  c.last_name
FROM sales.customers AS c
WHERE EXISTS (
  SELECT 1
  FROM sales.orders AS o
  WHERE o.customer_id = c.customer_id
);

Đây là correlated subquery vì subquery bên trong tham chiếu c.customer_id từ query bên ngoài.

Correlated subquery là gì?

Correlated subquery phụ thuộc vào từng dòng của query bên ngoài. Nó thường chạy theo ý nghĩa: với mỗi dòng bên ngoài, kiểm tra hoặc tính toán một tập dữ liệu liên quan.

Ví dụ tìm sản phẩm đắt hơn giá trung bình trong chính danh mục của nó:

SELECT
  p.product_name,
  p.category_id,
  p.list_price
FROM production.products AS p
WHERE p.list_price > (
  SELECT AVG(p2.list_price)
  FROM production.products AS p2
  WHERE p2.category_id = p.category_id
)
ORDER BY p.category_id, p.list_price DESC;

Subquery cần p.category_id từ dòng sản phẩm hiện tại. Vì vậy, nó không thể chạy độc lập nếu không có query bên ngoài.

Những lỗi thường gặp với subquery

• Dùng = với subquery trả nhiều dòng, gây lỗi.
• Dùng NOT IN với subquery có NULL, dẫn đến kết quả rỗng bất ngờ.
• Viết correlated subquery nhưng alias không rõ, gây nhầm cột bên trong và bên ngoài.
• Lạm dụng subquery khiến query khó đọc. Khi query quá dài, có thể tách thành CTE ở giai đoạn sau.
• Nghĩ subquery luôn chậm. Thực tế còn tùy optimizer, index và cách viết query.

Bài tập thực hành

Hãy viết query trả lời các câu hỏi sau:

• Sản phẩm nào đắt hơn giá trung bình toàn bộ sản phẩm?


• Khách hàng nào đã từng đặt hàng?


• Sản phẩm nào đắt hơn giá trung bình trong danh mục của chính nó?

SELECT
  c.customer_id,
  c.first_name,
  c.last_name
FROM sales.customers AS c
WHERE NOT EXISTS (
  SELECT 1
  FROM sales.orders AS o
  WHERE o.customer_id = c.customer_id
);

Sau khi chạy, hãy so sánh EXISTS với cách dùng LEFT JOIN ... WHERE o.order_id IS NULL.

Câu hỏi thường gặp về subquery trong SQL

Subquery khác JOIN thế nào?

JOIN kết hợp cột từ nhiều bảng vào cùng kết quả. Subquery thường dùng để lọc hoặc tính giá trị trung gian. Nhiều bài toán có thể viết bằng cả hai cách.

Khi nào dùng EXISTS thay vì IN?

EXISTS phù hợp khi bạn chỉ cần kiểm tra có dòng liên quan hay không, đặc biệt với correlated subquery. IN phù hợp khi so sánh với danh sách giá trị một cột.

Correlated subquery có khó không?

Không nếu bạn đọc theo từng dòng bên ngoài. Hãy đặt alias rõ ràng như p và p2 để phân biệt dòng hiện tại với tập dòng được so sánh.

Tóm tắt

Bạn đã học subquery một giá trị, subquery nhiều giá trị, EXISTS và correlated subquery. Ở bài tiếp theo, chúng ta sẽ học set operations như UNION, INTERSECT và EXCEPT để kết hợp kết quả của nhiều query.